Verbeelden van pijn

Pijn. Het geeft onrust, het houdt je wakker, het put je uit. Maar gek genoeg als je bewust met de aandacht er naartoe gaat, kan het ook een bron van inspiratie zijn.

Beelden zeggen meer dan duizend woorden. Dit wordt vaak gezegd in relatie tot communicatie met anderen. Maar dit geldt ook voor jezelf. Als ik de rust en durf heb om met de aandacht naar de pijn toe te gaan, vormt zich een beeld in mijn hoofd. Een beeld dat zich moeilijk in woorden laat uitdrukken en dat ik in objecten en tekeningen probeer te vatten.

Ik ben die beelden en associaties in eerste instantie gaan vastleggen in ‘pijnstokjes’. Het houten stokje staat voor de ruggengraat. De toegevoegde vormen zijn verbeeldingen van pijnassociaties zoals knelling, blokkade of harnas. Vervolgens ben ik de beelden gaan tekenen. Eerst in de vorm van een dagboek, later in autonome tekeningen. Ik maak nog steeds objecten, nu in een meer vrije stijl. In de loop van de tijd heeft mijn werk zich ontwikkeld van het verbeelden van de fysieke pijn, naar het verbeelden van existentiële gevoelens zoals angst en eenzaamheid.

Het recente werk reflecteert hoe ik de eigen lichamelijkheid ervaar in relatie tot de wereld om me heen. Twee series (Preparaten van de geest – lichaam anatomie en Code geel | oranje | rood ) zijn nu te koop, zie WERK.

Framing Pain

Project

Het gericht aandacht besteden aan de pijn, deze te observeren en uit te beelden. Achteraf gezien markeert dit voor mij een ontsnappingsroute uit een vicieuze cirkel waarin ik door gezondheidsproblemen was beland. Wat de verbeeldingen mij hebben gebracht? Begrip. Begrip voor de nukken en grillen van mijn eigen lichaam én – heel verrassend – begrip vanuit mijn omgeving. Bovendien bleek het ook een toepasselijk communicatiemiddel in de relatie met behandelaars te kunnen zijn.

Dat leidde tot de vraag: als mij dit heeft geholpen, kan het dan ook andere mensen met chronische pijn helpen? Ieder met zijn eigen uitdrukkingsvaardigheden? In het project Framing Pain wil ik dat onderzoeken samen met pijnpatiënten en professionals in de zorg. Ik doel hierbij nadrukkelijk op chronische pijn, pijn waarvan de lichamelijke oorzaak moeilijk is te duiden maar die toch blijft aanhouden.

Stel, je vraagt mensen met chronische pijn hun eigen pijn te verbeelden. Welke hints en suggesties zijn daarvoor nodig en wat levert dat dan op? Deze vragen zijn het vertrekpunt voor het project dat ik voor ogen heb. Een project waarin chronische pijnpatiënten worden aangemoedigd om hun pijn op een persoonlijke, creatieve manier uit te drukken, om hun uitingen vast te leggen en deze vervolgens te delen met hun omgeving, lotgenoten en behandelaars.

Het bijeenbrengen van alle verbeeldingen en achterliggende verhalen biedt interessant, illustratief materiaal voor communicatie, debat en onderzoek. Chronische pijn als maatschappelijk probleem krijgt eindelijk een gezicht. Framing Pain! Zie ook het project Framing Pain op de website van DWARS ontwerp.